De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) kan grote gevolgen hebben voor de Nederlandse kantorenmarkt. Volgens nieuw onderzoek van Colliers kan de vraag naar kantoorruimte richting 2035 aanzienlijk afnemen. Andere onderzoeken van CBRE, Savills en NVM Business laten echter een genuanceerder beeld zien. AI kan kantoorbanen vervangen, maar tegelijkertijd nieuwe werkgelegenheid creëren en de benodigde kantoorruimte per medewerker vergroten. De gevolgen voor huurwaarden en WOZ-waarden zijn daardoor minder eenduidig dan de verwachte afname van kantoorbanen doet vermoeden.
Colliers: tot 19,4% minder kantoorruimte vóór compensatie
In het op 16 november 2026 gepubliceerde onderzoek Overleeft het kantoor de AI-revolutie? onderscheidt Colliers drie scenario's voor de Nederlandse kantorenmarkt richting 2035.
| Scenario | Afname kantoorbanen | Afname ruimtevraag vóór compensatie |
|---|---|---|
| Beperkte krimp | 5–10% | 4,9% |
| Substantiële krimp | 10–20% | 9,7% |
| Forse krimp | 20–40% | 19,4% |
Deze percentages zijn geen definitieve voorspellingen van de netto-afname van kantoorruimte.
Colliers verwacht namelijk dat de veranderende kantoorinrichting 1 tot 3 m² extra verhuurbaar vloeroppervlak (VVO) per medewerker kan vragen. Door meer concentratieruimten, samenwerkingsplekken en voorzieningen wordt het verlies aan kantoorbanen gedeeltelijk gecompenseerd.
Na deze compensatie voorziet Colliers in het eerste scenario zelfs een beperkte groei van de ruimtevraag. Het tweede scenario resulteert in een zeer kleine afname. Alleen in het zwaarste scenario resteert een substantiële netto-krimp van 11,9%.
De conclusie dat AI de kantorenmarkt minimaal 5% van de vraag kost, gaat daarmee voorbij aan een belangrijk onderdeel van het onderzoek.
CBRE en Savills zien een ander beeld
De onderzoeksresultaten van CBRE wijzen erop dat organisaties de invloed van AI op hun huisvesting wel verwachten, maar niet noodzakelijk minder kantoorruimte nodig hebben.
Uit het Nederlandse Office Occupier Benchmark Report 2026, gebaseerd op 160 organisaties, blijkt dat ongeveer driekwart veranderingen in het kantoorgebruik door AI verwacht. Volgens CBRE leidt dit echter zelden tot een vermindering van het vloeroppervlak.
Het Europese onderzoek van CBRE laat zien dat 61% van de kantoorgebruikers binnen twee jaar een verandering van de ruimtebehoefte door AI verwacht. Een deel voorziet minder ruimte, terwijl andere organisaties juist behoefte krijgen aan flexibel indeelbare kantoren en gespecialiseerde werkplekken.
Daartegenover staat nieuwe vraag vanuit AI-bedrijven. Volgens CBRE steeg hun aandeel in de Europese kantooropname van 0,6% in het tweede kwartaal van 2025 naar 3,1% in hetzelfde kwartaal van 2026.
Ook Savills concludeert in april 2026 dat er nog geen overtuigend bewijs is voor grootschalige verdringing van Europese kantoorbanen door AI. Onderzoekgegevens van de Europese Centrale Bank wijzen er zelfs op dat bedrijven die intensief AI gebruiken vaker extra personeel aannemen. Dit verband bewijst overigens niet dat AI zelf die werkgelegenheid veroorzaakt.
Grotere verschillen tussen moderne en verouderde kantoren
NVM Business constateert in het Kantorenmarkt Rapport 2026 dat de vraag steeds sterker verschuift naar moderne, duurzame en goed bereikbare kantoorruimte.
AI kan deze ontwikkeling versterken. Organisaties kunnen met minder medewerkers toe, maar tegelijkertijd hogere eisen stellen aan de kwaliteit en flexibiliteit van hun huisvesting.
Ook JLL benadrukt dat de effecten van AI per sector, regio en vastgoedobject sterk uiteenlopen. De gevolgen voor de werkgelegenheid vertalen zich daardoor niet rechtstreeks in een evenredige verandering van de kantoorvraag.
Dat onderscheid is ook zichtbaar in de huurverwachtingen. AEW voorziet voor 63 Europese kantoor-deelmarkten gemiddeld 3,9% jaarlijkse nominale groei van de tophuren in de periode 2026–2030. Tegelijkertijd signaleert AEW toenemende verhuurincentives. Hogere vraaghuren betekenen daardoor niet automatisch een evenredige stijging van de effectieve markthuren.
Gevolgen voor kantoorhuurwaarden en WOZ-waardering
Voor eigenaren en gebruikers van kantoorvastgoed zijn vooral de gevolgen voor de markthuur, leegstand en kapitalisatiefactor relevant.
Een structurele afname van de vraag naar kantoorruimte kan leiden tot lagere huurwaarden, langere verhuurperioden en een hoger leegstandsrisico. Dit kan vooral gevolgen hebben voor verouderde kantoren op minder aantrekkelijke locaties.
Voor hoogwaardige kantoren op gewilde locaties kan de ontwikkeling anders uitpakken. Een toenemende behoefte aan kwalitatief goede kantoorruimte kan daar juist bijdragen aan het behoud of de stijging van markthuren.
Bij de WOZ-waardering van kantoorvastgoed op basis van de huurwaardekapitalisatiemethode zijn daarom onder meer de volgende aspecten van belang:
- Markthuur: sluiten de gehanteerde huurwaarden aan bij gerealiseerde markttransacties en eventuele verhuurincentives?
- Leegstand: is voldoende rekening gehouden met de verhuurbaarheid en structurele leegstandsrisico's van het object?
- Kapitalisatiefactor: weerspiegelt deze de marktomstandigheden en objectgebonden risico's?
- Objectkwaliteit: zijn verschillen in locatie, duurzaamheid, technische voorzieningen en courantheid voldoende verwerkt?
Een landelijke prognose van bijvoorbeeld 5% minder kantoorvraag kan niet rechtstreeks worden vertaald naar een WOZ-waardevermindering van 5%.
Bepalend blijft de marktwaarde van het individuele object op de wettelijke waardepeildatum. Toekomstscenario's kunnen aanleiding geven tot nader onderzoek, maar vormen op zichzelf geen bewijs voor een lagere huurwaarde of kapitalisatiefactor.
Conclusie
De onderzoeken laten zien dat AI de Nederlandse kantorenmarkt ingrijpend kan veranderen, maar dat de uiteindelijke invloed op de totale ruimtebehoefte nog onzeker is.
De belangrijkste ontwikkeling lijkt vooralsnog niet uitsluitend een afname van het aantal vierkante meters, maar vooral een verdere verschuiving van de vraag naar kwalitatief hoogwaardige en flexibel bruikbare kantoorruimte.
Voor de WOZ-waardering betekent dit dat verschillen tussen kantoorobjecten belangrijker kunnen worden. Niet de algemene verwachting over AI, maar de aantoonbare gevolgen voor markthuur, leegstand en rendement bepalen uiteindelijk of een aanpassing van de vastgoedwaarde gerechtvaardigd is.
Ai en de kantorenmarkt: minder kantoorbanen, maar niet automatisch minder kantoorruimte