De Hoge Raad verduidelijkt dat de kengetallen uit WOZ-taxatiewijzers niet automatisch als juist mogen worden aangenomen. Wanneer een belanghebbende de daarin opgenomen restwaarden gemotiveerd betwist, blijft de bewijslast in beginsel bij de heffingsambtenaar. Een taxatiewijzer is een hulpmiddel en geen bindend voorschrift. Het cassatieberoep van de belanghebbende is gegrond verklaard.
Geschil over restwaarden van een onderwijsgebouw
De zaak betrof een gebouw voor middelbaar beroepsonderwijs uit 1987. De heffingsambtenaar had de WOZ-waarde voor het belastingjaar 2019 vastgesteld op € 10.189.000.
De waarde was bepaald met de gecorrigeerde vervangingswaarde overeenkomstig artikel 17, derde lid, Wet WOZ. Daarbij was gebruikgemaakt van de Taxatiewijzer Onderwijs, waarin kengetallen zijn opgenomen voor onder meer de levensduur en de restwaarden van gebouwen.
De belanghebbende stelde dat de opgenomen restwaardepercentages onvoldoende waren onderbouwd met objectieve marktgegevens en verdedigde een WOZ-waarde van € 7.858.000.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde dat de belanghebbende moest aantonen waarom van de taxatiewijzer moest worden afgeweken. Volgens het hof was zij daarin niet geslaagd.
Oordeel van de Hoge Raad
De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het gerechtshof.
De Hoge Raad benadrukt dat taxatiewijzers geen algemeen verbindende voorschriften en evenmin beleidsregels zijn waaraan de heffingsambtenaar op grond van artikel 4:84 Awb is gebonden.
De in artikel 17 Wet WOZ omschreven waarde blijft bepalend. De bruikbaarheid van de kengetallen moet daarom per object worden beoordeeld.
Wanneer de WOZ-waarde gemotiveerd wordt betwist, rust de bewijslast in beginsel op de heffingsambtenaar. Dat geldt ook voor de gehanteerde technische afschrijving en restwaarden.
Alleen wanneer een partij de richtsnoeren van een taxatiewijzer voor een bepaald waarderingsaspect als uitgangspunt heeft aanvaard en vervolgens vanwege bijzondere omstandigheden daarvan wil afwijken, moet die partij de afwijking onderbouwen.
In deze zaak had de belanghebbende de restwaardepercentages juist uitdrukkelijk verworpen. Het hof had de bewijslast daarom niet op haar mogen leggen.
De Hoge Raad benadrukt daarnaast dat een belanghebbende voldoende gelegenheid moet krijgen om effectief commentaar te leveren op betwiste kengetallen. Daarvoor hoeft niet in alle gevallen ieder onderliggend document beschikbaar te zijn.
Het cassatieberoep is gegrond verklaard en de zaak is verwezen naar Gerechtshof 's-Hertogenbosch. De Hoge Raad heeft de WOZ-waarde niet zelf vastgesteld.
Praktische betekenis voor de WOZ-praktijk
Deze uitspraak is van groot belang voor de waardering van incourante niet-woningen, waaronder onderwijsgebouwen, zorginstellingen en sportaccommodaties.
Een verwijzing naar een landelijk restwaardepercentage is niet automatisch voldoende om een betwiste WOZ-waarde aannemelijk te maken.
Gemeenten moeten kunnen toelichten waarom de gebruikte uitgangspunten aansluiten bij het te waarderen object.
Eigenaren en gemachtigden kunnen de gehanteerde restwaarden, levensduren en onderliggende uitgangspunten gemotiveerd ter discussie stellen.
Daarbij is van belang onderscheid te maken tussen het betwisten van de algemene juistheid van kengetallen en het aanvoeren van bijzondere omstandigheden die een afwijking rechtvaardigen.
De uitspraak versterkt de mogelijkheden om onvoldoende onderbouwde WOZ-taxaties inhoudelijk te bestrijden, zonder dat een lagere WOZ-waarde daarmee automatisch vaststaat.
WOZ-taxatiewijzers zijn geen bindende voorschriften: bewijslast restwaarde blijft bij gemeente