De Hoge Raad oordeelt dat de normale regels voor de bewijslast ook gelden als de technische afschrijving bij een WOZ-taxatie in geschil is. Wie afwijkt van richtsnoeren uit een Taxatiewijzer die partijen als uitgangspunt hebben aanvaard, moet die afwijking onderbouwen. In deze zaak bleef de hofuitspraak in stand omdat de heffingsambtenaar zijn afwijking voldoende aannemelijk had gemaakt.
Geschil over de levensduur van installaties
De zaak ging over een pand in de gemeente Ede uit 1997 met een oppervlakte van 6.165 m². De heffingsambtenaar stelde de WOZ-waarde voor 2017 vast op € 1.631.000, naar waardepeildatum 1 januari 2016. Hij waardeerde het pand op de gecorrigeerde vervangingswaarde en sloot aan bij het archetype voor een dagverblijf voor bezigheidstherapie en lichte werkzaamheden uit de Taxatiewijzer Verzorging. De Taxatiewijzer ging voor de installaties uit van een levensduur van 10 tot 20 jaar. In het gemeentelijke taxatierapport was gerekend met 25 jaar. De eigenaar stelde dat de installaties op de waardepeildatum de restwaarde hadden bereikt. Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden legde de bewijslast voor technische veroudering bij de eigenaar. Het hof aanvaardde de langere levensduur omdat de installaties normaal functioneerden en het gebruik naar verwachting zou worden voortgezet. Het achtte ook aannemelijk dat de heffingsambtenaar de restwaarde van de installaties naar beneden had bijgesteld.
Oordeel van de Hoge Raad
Volgens de Hoge Raad paste het hof de bewijslastregels onjuist toe. Artikel 17, derde lid, Wet WOZ verlangt dat bij de vervangingswaarde rekening wordt gehouden met technische en functionele veroudering. Bij een gemotiveerde betwisting van de WOZ-waarde rust de bewijslast in eerste instantie op de heffingsambtenaar. Dat geldt ook als het geschil over de technische afschrijving gaat. De Hoge Raad legt uit dat er aanleiding kan zijn om de technische afschrijving of restwaarde bij te stellen. Als partijen de relevante richtsnoeren uit een Taxatiewijzer als uitgangspunt hebben aanvaard, moet degene die ervan wil afwijken de redenen daarvoor aanvoeren en die bij betwisting aannemelijk maken. De fout in de bewijslastverdeling leidde in deze zaak niet tot vernietiging. In het oordeel van het hof lag volgens de Hoge Raad besloten dat de heffingsambtenaar aannemelijk had gemaakt waarom én in welke mate het voortgezette gebruik een aanpassing van zowel de technische afschrijving als de restwaarde rechtvaardigde.
Praktische betekenis voor de WOZ-praktijk
De Vraagbaak beschrijft in paragraaf 8.2.2 hoe de resterende levensduur per onderdeel kan worden geschat. De technische kwaliteit van de concrete installaties en de toepasselijkheid van de kengetallen zijn daarbij van belang. Het arrest voegt daaraan toe wie een afwijking van gezamenlijk aanvaarde richtsnoeren moet onderbouwen. Bij de controle van een taxatie kan een eigenaar nagaan welke levensduur en restwaarde de gemeente per onderdeel hanteert. Als een gemeente een levensduur van 25 jaar verdedigt terwijl de richtsnoeren maximaal 20 jaar aangeven, is relevant welke gegevens die vijf extra jaren ondersteunen en hoe de gemeente de restwaarde in haar berekening heeft verwerkt. De Hoge Raad verduidelijkte in 2026 dat **de bewijslast in eerste instantie bij de heffingsambtenaar blijft als de eigenaar de richtsnoeren voor de restwaarde niet als uitgangspunt heeft aanvaard**. Het enkele feit dat de eigenaar een lager percentage verdedigt dan in de Taxatiewijzer staat, verschuift de bewijslast dan niet. Voor een WOZ-bezwaar maakt het daarom uit of de eigenaar de toepassing van een gezamenlijk uitgangspunt betwist of de geschiktheid van dat uitgangspunt zelf.
Afwijken van de WOZ-taxatiewijzer: wie draagt de bewijslast?