Vertrouwen woningmarkt daalt: nieuwbouw onder druk en de gevolgen voor de WOZ

Bronnen: TU Delft – Monitor Koopwoningmarkt, 11 november 2026; Vereniging Eigen Huis – Eigen Huis Marktindicator, 5 november 2026; NVM – Woningmarkt en nieuwbouw, 8 oktober 2026; CBS en Kadaster – Prijsontwikkeling koopwoningen, 22 oktober en 11 november 2026 ABN AMRO – Woningmarktmonitor: Beter in 2026, grotere afkoeling in 2027, 1 oktober 2026 Rabobank – Kwartaalbericht Woningmarkt, 9 september 2026 ING Research – Woningaanbod en hypotheekrentes lopen op, maar prijsdalingen blijven voorlopig uit, 30 september 2026 De Nederlandsche Bank – Meer huiseigenaren krijgen te maken met hogere hypotheeklasten, 12 november 2026 Nieuwsuur – De woningmarkt verandert: fijn voor kopers, of begin van nieuwe crisis?
11 november 2026 in
TIP Vastgoed B.V.

Bijgewerkt op 18 november 2026 – met aanvullende onderzoeken van ABN AMRO, Rabobank, ING, DNB en berichtgeving van Nieuwsuur.

Het vertrouwen in de Nederlandse koopwoningmarkt blijft dalen. Onderzoek van Vereniging Eigen Huis en de TU Delft laat zien dat hogere hypotheekrentes, strengere financieringsvoorwaarden en stijgende bouwkosten voor toenemende onzekerheid zorgen. Vooral de nieuwbouwmarkt staat onder druk. Tegelijkertijd blijkt uit cijfers van CBS, Kadaster en NVM dat woningprijzen nog stijgen, maar aanzienlijk minder snel dan voorheen.

Aanvullende onderzoeken van ABN AMRO, Rabobank en ING wijzen op verdere afkoeling in 2027. Ook De Nederlandsche Bank (DNB) signaleert toenemende financiële druk door hogere hypotheeklasten. Daarmee rijst de vraag of de Nederlandse woningmarkt een omslagpunt nadert.

Vertrouwen woningkopers blijft dalen

De Eigen Huis Marktindicator daalde in oktober 2026 naar 85 punten, het laagste niveau sinds januari 2024. Het vertrouwen neemt daarmee voor de zevende maand op rij af. Slechts 9% van de ondervraagden vindt het momenteel een gunstig moment om een woning te kopen.

De TU Delft constateert dat het vertrouwen ook op kwartaalbasis al zeven opeenvolgende kwartalen terugloopt. De gemiddelde hypotheekrente bij nieuwe leningen bedraagt circa 3,93%. Hierdoor is de maximale leencapaciteit voor een huishouden met één modaal inkomen met bijna 11% afgenomen.

De hogere financieringslasten beperken niet alleen het beschikbare aankoopbudget, maar vergroten ook de onzekerheid over toekomstige woonlasten. Vooral starters en huishoudens die willen doorstromen naar een duurdere woning ondervinden hiervan gevolgen.

Woningprijzen stijgen minder snel

Ondanks het dalende vertrouwen blijven bestaande koopwoningen op jaarbasis duurder worden. Volgens het CBS en Kadaster lagen de prijzen in september 2026 2,9% hoger dan een jaar eerder, tegenover een jaarlijkse stijging van 7% in september 2025.

Op maandbasis is inmiddels wel sprake van een beperkte daling. Na een afname van 0,1% in augustus daalden de prijzen in september met nog eens 0,4%.

De NVM constateert tegelijkertijd dat het aanbod van bestaande koopwoningen in het derde kwartaal van 2026 met bijna 24% toenam. De gemiddelde verkooptijd steeg naar 31 dagen, tegenover 29 dagen een jaar eerder. Bij bijna twee derde van de transacties werd nog boven de vraagprijs verkocht.

De cijfers wijzen daarmee op een afvlakkende prijsontwikkeling en een geleidelijke verruiming van de markt. Van een algemene prijsdaling op jaarbasis is echter nog geen sprake. Bovendien zijn de regionale verschillen aanzienlijk.

Nieuwbouwmarkt onder grotere druk

De nieuwbouwmarkt laat een duidelijkere afkoeling zien. Volgens de NVM werden in het derde kwartaal van 2026 circa 6.000 nieuwbouwwoningen verkocht, 6,2% minder dan een jaar eerder. Tegelijkertijd nam het aantal nieuw in verkoop gebrachte woningen met 13,4% toe.

Aan het einde van het kwartaal stonden ongeveer 21.500 nieuwbouwwoningen te koop, 17% meer dan een jaar eerder. Vooral het grote aanbod van appartementen sluit niet altijd aan bij de woonwensen en financiële mogelijkheden van potentiële kopers.

De TU Delft wijst daarnaast op hogere bouwkosten, stijgende financieringslasten en onzekerheid over dubbele woonlasten. Ontwikkelaars kunnen verkoopprijzen moeilijk verlagen vanwege de gestegen bouwkosten en de financiële uitgangspunten waarop projecten zijn ontwikkeld.

Hierdoor kunnen nieuwbouwprojecten vertraging oplopen of worden uitgesteld. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de woningproductie, maar beperkt ook de doorstroming op de bestaande woningmarkt.

Banken verwachten verdere afkoeling in 2027

De recente woningmarktanalyses van ABN AMRO, Rabobank en ING bevestigen dat de Nederlandse woningmarkt afkoelt. De verwachtingen over het tempo waarin dit gebeurt, lopen echter uiteen.

ABN AMRO verwacht volgens de Woningmarktmonitor van 1 oktober 2026 dat de gemiddelde huizenprijzen in 2026 met 3,8% stijgen en in 2027 met 2,5%. Het aantal woningtransacties neemt volgens de bank in 2027 met 5,5% af. Hogere hypotheekrentes en economische onzekerheid vormen de belangrijkste oorzaken.

Rabobank voorziet voor 2026 nog een gemiddelde prijsstijging van 4,2%, gevolgd door 3,2% in 2027. Volgens RaboResearch zorgt het extra aanbod van voormalige huurwoningen voor een gematigder prijsontwikkeling. De aanhoudende woningschaarste voorkomt volgens de bank vooralsnog een brede prijscorrectie.

ING Research verwacht eveneens een beperkte verdere stijging van de huizenprijzen. Het grotere woningaanbod en de oplopende hypotheekrente vergroten volgens ING wel de kans op lokale prijsdalingen. Een landelijke prijsdaling wordt voorlopig niet verwacht, omdat de woningmarkt nog steeds relatief krap is.

De drie banken verwachten daarmee een verdere afkoeling, maar voorzien in hun basisscenario's nog geen landelijke daling van de gemiddelde nominale huizenprijzen.

DNB: hogere hypotheeklasten voor 950.000 huishoudens

Een aanvullend risico blijkt uit het onderzoek dat DNB op 12 november 2026 publiceerde over de gevolgen van hogere hypotheekrentes voor bestaande woningeigenaren.

Volgens DNB hebben circa 950.000 huishoudens een hypotheek met een variabele rente of ten minste één hypotheekdeel waarvan de rentevaste periode vóór eind 2028 afloopt.

Voor het doorsnee huishouden in deze groep kunnen de bruto hypotheeklasten bij renteherziening met ongeveer €150 per maand toenemen. Bij een kwart van de onderzochte huishoudens bedraagt de verwachte stijging meer dan €300 per maand.

DNB concludeert dat de meeste huishoudens deze hogere lasten naar verwachting kunnen opvangen. Voor huishoudens met beperkte financiële buffers of een dalend inkomen kan echter een kwetsbare situatie ontstaan.

Hogere maandlasten beperken bovendien de bestedingsruimte van huishoudens en kunnen gevolgen hebben voor verhuisbeslissingen en de vraag naar koopwoningen.

Nadert de Nederlandse woningmarkt een omslagpunt?

Ook Nieuwsuur besteedde in november 2026 aandacht aan de veranderende woningmarkt. In de reportage De woningmarkt verandert: fijn voor kopers, of begin van nieuwe crisis? wordt onderzocht of het grotere woningaanbod, de hogere hypotheekrente en het afnemende vertrouwen kunnen leiden tot een structurele omslag.

Econoom Mathijs Bouman waarschuwt dat een afkoelende woningmarkt bij aanhoudende economische onzekerheid verder kan doorwerken in de economie. Een daling van de woningwaarde kan de vermogenspositie en bestedingen van huishoudens beïnvloeden.

Tegelijkertijd wijzen deskundigen op belangrijke verschillen met eerdere woningmarktcrises. De hypotheekverstrekking is strenger gereguleerd, huishoudens lossen vaker af en het structurele woningtekort blijft groot.

De beschikbare onderzoeken laten daarom vooral een overgang zien van een zeer krappe woningmarkt met sterke prijsstijgingen naar een markt waarin financierbaarheid, woningkwaliteit en regionale verschillen een grotere rol spelen.

Of deze ontwikkeling daadwerkelijk uitmondt in een langdurige periode van dalende huizenprijzen, is nog onzeker.

Gevolgen voor de WOZ-waarde

Een dalend consumentenvertrouwen of een verwachte afkoeling van de woningmarkt leidt niet automatisch tot lagere WOZ-waarden. De waardering moet aansluiten op het prijsniveau dat op de wettelijke waardepeildatum uit de markt blijkt.

Voor belastingjaar 2027 geldt in beginsel de waardepeildatum 1 januari 2026. De marktontwikkelingen in de tweede helft van 2026 zijn daarom vooral relevant voor de WOZ-waardering van belastingjaar 2028, waarvoor 1 januari 2027 als waardepeildatum geldt.

Voor de beoordeling van WOZ-waarden zijn vooral de regionale prijsontwikkeling, de verkoopdatum van referentieobjecten en de onderlinge verschillen in ligging, type, oppervlakte, onderhoud en overige waardebepalende kenmerken van belang.

De landelijke prijsindex en de verwachtingen van banken geven inzicht in de algemene marktontwikkeling, maar vormen op zichzelf geen bewijs voor de waarde van een afzonderlijke woning.

Wanneer de woningmarkt afkoelt, kan het bovendien belangrijker worden om verkoopcijfers uit verschillende perioden zorgvuldig naar de waardepeildatum te herleiden. Een eerder gerealiseerde verkoopprijs hoeft niet zonder correctie representatief te zijn voor het prijsniveau op een latere waardepeildatum.

De afkoelende woningmarkt kan daarmee aanleiding geven om de gehanteerde marktontwikkeling en vergelijkingsverkopen kritisch te beoordelen. Of dit daadwerkelijk tot lagere WOZ-waarden leidt, moet blijken uit de gerealiseerde, voldoende vergelijkbare transacties.

Conclusie

De Nederlandse woningmarkt vertoont steeds meer tekenen van afkoeling. Het vertrouwen onder woningkopers daalt, het aanbod neemt toe en de prijsstijgingen worden kleiner. Vooral de nieuwbouwmarkt ondervindt gevolgen van de hogere rente en bouwkosten.

De aanvullende onderzoeken van ABN AMRO, Rabobank, ING en DNB bevestigen dat de onzekerheid richting 2027 toeneemt. Van een breed verwachte landelijke prijsdaling is echter nog geen sprake.

Voor de WOZ-waardering betekent dit dat de ontwikkeling van lokale verkoopprijzen nauwlettend moet worden gevolgd. Niet de algemene marktverwachting, maar het prijsniveau rond de wettelijke waardepeildatum blijft bepalend.

Deel deze post